Gaat helikoptergeld de economie aanzwengelen?

Afgelopen maand was er voor het eerst sprake van een negatief inflatiecijfer van 0,2 procent binnen de eurozone, Onmiddellijk werd er door velen gewezen op het deflatiegevaar in de eurozone.

Deflatie is niet een eenmalig negatief inflatiecijfer, maar een proces van continue prijsdalingen, die in de verwachtingen en lonen verankerd worden. De inflatie in de eurozone is inderdaad historisch heel laag, maar dat wordt vooral veroorzaakt door de dalende olieprijs die op zijn beurt de economische groei zou kunnen stimuleren. Sommige economen noemen dat ‘goede deflatie’. Het is gevaarlijk om steeds de gevaren van deflatie te benadrukken, omdat hierdoor een self fulfilling prophecy zou kunnen ontstaan. Als consumenten en producenten maar lang en vaak genoeg de term ‘deflatie’ horen, gaan zij er op den duur ook in geloven.

Het valt me op dat de discussie over deflatie gepolitiseerd is tussen voorstanders van het opkopen van staatsobligaties, zoals ECB-president Mario Draghi, en tegenstanders hiervan als Bundesbank-president Jens Weidmann. Komende donderdag zullen beide heren daarover weer een stevig robbertje vechten. Volgens het Europese Hof van Justitie mag het wel volgens het verdrag onder bepaalde voorwaarden, maar de vraag is of dat verstandig is. Het opkopen van staatsobligaties van de zwakke eurolanden – bijvoorbeeld Frankrijk en Italië – zal de druk in deze landen om structurele hervormingen door te voeren niet alleen doen afnemen, maar het zal ook niet helpen.

Er is meer dan voldoende liquiditeit in de eurozone. Het probleem is echter dat deze liquiditeit niet in de reële economie aankomt. Het monetaire transmissieproces functioneert al jaren niet. Dat weerhoudt sommige economen er niet van om nog wildere ideeën voor te stellen om de economie aan te zwengelen, zoals het uitstrooien van ‘helikoptergeld’. Dit idee is oorspronkelijk afkomstig van de voormalig Fed-voorzitter Ben Bernanke, die hiermee de bijnaam ‘Helikopter Ben’ verwierf. Gaat helikoptergeld – het uitdelen van gratis geld aan iedereen – ook werken?

Het antwoord is neen! Men kan het paard wel naar de beek brengen, maar kan het niet dwingen om te drinken (Milton Friedman). Er is sprake van overliquiditeit in de eurozone, maar consumenten en producenten weigeren om dit te besteden of investeren zolang er geen vertrouwen is. Dit vertrouwen kan alleen terugkeren als de zwakke eurolanden eindelijk orde op zaken stellen.

Dit bericht is geplaatst in EU, euro, Financiële sector, inflatie, internationale economie, macroeconomie, Media, Metro, monetair, Nederland, politiek, rente, valuta. Bookmark de permalink.