Centrale bankiers doen of ze alles weten

Vandaag in het FD: Het volgende Minsky-moment staat voor de deur van redacteur Marcel de Boer. In het artikel plaats ik enkele kanttekeningen bij de onfeilbaarheid van centrale bankiers.

In 1921 stelde Knight dat het van groot belang is om onderscheid te maken tussen risico en onzekerheid. Risico’s kunnen gekwantificeerd worden. Er kan op basis van ervaring en statistische analyse een mate van waarschijnlijkheid op geplakt worden. Bij onzekerheid is dat niet mogelijk, omdat niemand weet wat het is.

Op het recente ECB Forum in Sintra, waar centrale bankiers, academici en bankeconomen met elkaar over de hedendaagse uitdagingen discussieerden, viel dit jaar in ieder geval Knights ‘radicale onzekerheid’ opmerkelijk vaak.

In het afsluitende panel in Sintra stelde de Tilburgse hoogleraar Sylvester Eijffinger er vragen over aan Draghi, gouverneur Mark Carney van de Bank of England en Stephen Poloz van de Bank of Canada. Hij kreeg niet echt antwoord. ‘Vermoedelijk wilden ze er hun vingers niet aan branden’, stelde Eijffinger later in de pendelbus richting het vliegveld in Lissabon. ‘Centrale bankiers doen net alsof ze het allemaal door hebben, alsof ze alchemisten zijn die precies weten wanneer ze aan welke knop moeten draaien, maar dat is niet zo. Ze zouden eerlijk moeten toegeven dat er veel is dat ze niet weten. Ze geven de indruk “Wees gerust, wij hebben de zaak onder controle”, maar dat is volstrekte kul.’

Eijffinger grijp in zijn kritiek op centrale bankiers terug op een oude discussie, namelijk op de vraag of monetair beleid een wetenschap of een kunstvorm is. Wat hem betreft is het duidelijk het laatste. ‘Centrale bankiers hebben zich in hun onafhankelijke positie een aura aangemeten alsof ze raketwetenschappers zijn, die precies weten in welke baan ze een raket moeten sturen om een ruimtesonde langs Pluto te bewegen. Ze hebben het over output gaps, inflatie- en werkloosheidsverhoudingen en Taylor-rules, maar feitelijk is hun begrip beperkt. Dit werd me eens te meer duidelijk door de rede van de Franse hoogleraar Philippe Aghion die in Sintra stelde dat ‘de inflatie nog lager is dan we al denken’.

Centrale bankiers hebben volgens Eijffinger vooral heel veel ervaring en op basis daarvan mag je verwachten dat ze doorgaans de juiste keuzes maken. Maar onfeilbaar zijn ze zeker niet. Ze kunnen slechts beleid maken op basis van wat ze eerder hebben gezien en meegemaakt. Bij een grote geopolitieke schok of zo’n Lehman-moment kan die ervaring tekortschieten en kun je er slechts het beste van hopen. ‘Het zou goed zijn als ze dat ook gewoon toegeven.’

Dit bericht is geplaatst in Sylvester. Bookmark de permalink.